HUYẾT THÙ
Guy De Maupassant
Góa phụ Paolo Saverin sống một ḿnh với đứa con
trai trong một ngôi nhà nhỏ nghèo nàn trên vành đai của Bonifacio. Một thị
trấn h́nh thành trên đỉnh những ngọn núi, nơi những mỏm đá nhô ra biển,
trông ngang qua một con kênh tua tủa những đá ngầm, đến bờ biển Sardinia ở
phía dưới. Dưới chân núi, phía bên kia và gần như bao quanh thị trấn ấy là
ḍng kênh có vai tṛ như một bến cảng, cắt vào trong đá như một hành lang
khổng lồ. Xuyên một ṿng giữa những bức vách đá dựng đứng trong nước, con
kênh mang những chiếc thuyền đánh cá của người Italia hoặc của người
Sardinia, đến tận thềm của những ngôi nhà đầu tiên và cứ mỗi hai tuần, những
chiếc thuyền cũ kỹ chạy bằng hơi nước đến và đi từ Ajaccio.
Bên trên
vùng núi trọc ấy là cụm nhà tạo nên những mảng vá màu trắng, trông giống như
những tổ chim hoang, bám trên tảng đá nổi bật trên ḍng kênh nguy hiểm mà
hiếm có chiếc tàu nào liều lĩnh đi qua. Những luồng gió không bao giờ ngơi
nghỉ luôn khuấy động mặt biển và ăn ṃn bờ biển đến trơ trụi chỉ c̣n những
đám cỏ lơ thơ bao phủ, gió c̣n thổi vào khe núi và tàn phá hai bên vách núi.
Đám bọt trắng xóa dật dờ bám quanh vô số mũi đá đen nằm khắp mọi nơi chọc
thủng những cơn sóng, giống những chiếc lều rách nổi bềnh bồng nhấp nhô trên
mặt nước
Căn nhà của
góa phụ Saverini cheo leo trên một ŕa đá; ba cửa sổ của căn nhà đều hướng
ra khung cảnh hoang vu và heo hút này. Bà sống thui thủi ở đó với con trai
là Antoine và con chó cái Semillante, một con chó to và ốm với bộ lông dài
bờm xờm của một giống chó chăn cừu. Người thanh niên trẻ dùng nó để đi săn.
Buổi chiều
nọ, sau một trận căi vả, Antone Saverini đă bị giết chết một cách thảm khốc
bằng một nhát dao của tên phản phúc Nicolas Ravolati, hắn đă trốn đi
Sardinia ngay đêm đó.
Khi nhận
thi thể con ḿnh và nhờ người ta mang về, bà mẹ già của anh đă không khóc,
nhưng bà đă ngồi bất động rất lâu, nh́n vào xác con, ṿng cánh tay nhăn nheo
qua xác con ḿnh, bà thề sẽ trả mối thù này cho con. Bà không muốn có ai bên
cạnh, bà nhốt ḿnh trong nhà cùng với xác chết và với con chó buồn thảm. Con
chó cứ tru lên măi, nó đứng ở chân giường, đầu sục vào xác chủ , đuôi cụp
xuống. Nó không buồn nhúc nhích, cả bà mẹ cũng thế, bà cúi xuống và nh́n
sững vào xác con lặng lẽ chùi nước mắt.
Xác người
thanh niên nằm ngửa, trong chiếc áo choàng dày bằng vải séc với một lỗ thủng
ở phía trước, trông như đang ngủ; nhưng khắp nơi đều đầy máu; máu trên áo sơ
mi bị xé phăng bởi lần cấp cứu vội vàng; trên áo choàng, trên chiếc quần
chẽn, trên mặt anh, trên đôi tay. Máu bết dính đông cứng lại trên râu và tóc
anh.
Bà mẹ già
bắt đầu nói với anh. Con chó lặng yên trong lúc bà nói.
“Rồi đây,
con sẽ được báo thù, đứa con bé bỏng của mẹ, con của mẹ, đứa con đáng thương
của mẹ. Hăy ngủ yên, ngủ đi, con sẽ được báo thù, con nghe đấy chứ! Mẹ của
con đă thề như thế! Và mẹ của con sẽ luôn giữ lời thề; con biết như vậy mà”
Bà chập
chạp cúi xuống thi thể của anh, đặt đôi môi giá lạnh của ḿnh lên môi của
xác chết.
Khi đó
Semillante bắt đầu tru lên một lần nữa. Nó tru từng hồi dài, đều đều, những
tiếng kêu năo nùng thảm thiết.
Người đàn
bà và con chó, vẫn cùng nhau ngồi đó cho đến sáng.
Antoine
Saverini được chôn vào ngày hôm sau, và không bao lâu ở Bonifacio chăng c̣n
ai nói về anh nữa.
Anh chẳng
có anh em hay bà con nào gần gũi. Không có một người đàn ông nào ở đó để báo
thù. Chỉ có duy nhất mẹ anh, một bà già, đang nghiền ngẫm suy tính.
Từ phía bên
kia của con kênh bà đă quan sát từ sáng đến tối, một đốm nhỏ trên bờ biển.
Đó là một làng nhỏ của người Sardinia, Longosardo, nơi những tên cướp người
Corse trốn chạy và trú ẩn khi bị truy lùng gắt gao. Bọn họ trở thành toàn bộ
cư dân cho cái làng nhỏ hướng ra băi biển phía trước quê nhà của họ; và ở đó
họ chờ đợi thời cơ thích hợp để trở về, về lại vùng cây bụi rậm ở Corsia. Bà
biết rằng Nicolas Ravolati đă trốn tránh ở chính cái làng đó.
Đơn độc một
ḿnh, suốt ngày dài ngồi bên cửa sổ, bà nh́n xa xăm nơi đó và hoạch định
chuyện trả thù. Làm thế nào bà có thể thực hiện mà không có sự giúp đỡ của
người khác, huống hồ là bà đă quá gầy yếu và đă gần đất xa trời? Nhưng bà đă
hứa, đă thề trước xác con. Bà không thể quên, mà bà cũng không thể chờ đợi
nữa. Bà sẽ làm ǵ đây? Ban đêm bà không thể ngủ được, bà không c̣n ngủ được
cũng như không c̣n thấy thanh thản; bà miên man t́m kiếm cách giải quyết.
Con chó nằm ngủ dưới chân bà thỉnh thoảng ngóc đầu dậy và tru lên. Từ khi
chủ nó qua đời, nó vẫn thường tru lên như thế, như thể nó gọi anh, như thể
cái tâm hồn của con vật, không nguôi thương nhớ, vẫn cứ giữ măi những hồi ức
không phai của người chủ.
Một đêm nọ,
khi Semillante lại đang bắt đầu rền rĩ , bà mẹ bỗng nảy ra một ư tưởng,một ư
tưởng hoàn toàn hợp lẽ với ḷng hận thù sâu sắc và tàn bạo. Bà trầm tư cho
đến sáng, thế rồi khi mặt trời ló dạng, bà đến nhà thờ. Bà cầu nguyện, quỳ
gối trên nền đá, phủ phục trước Chúa, bà van xin Ngài giúp đỡ bà, cứu rỗi
bà, ban cho cái thân h́nh suy sụp của bà một sức mạnh cần thiết để trả thù
cho con trai.
Rồi bà trở
về nhà. Trong sân có một thùng rượu cũ dùng để hứng nước mưa, bà úp lại, đổ
nước đi, gắn chặt xuống đất bằng chiếc cọc và những ḥn đá; kế đến bà xích
Semillante vào chiếc cũi đó, rồi vào nhà.
Sau đó bà
bắt đầu bước tới bước lui trong pḥng, không nghỉ ngơi, mắt bà vẫn hướng ra
vùng biển Sardinia. Hắn ở đó, tên sát nhân.
Suốt một
ngày và đêm dài con chó cứ tru. Vào buổi sáng bà già cho nó một chút nước
đựng trong chén, và không cho thêm ǵ nữa, không súp, không bánh ḿ.
Một ngày
nữa trôi qua. Semillante kiệt sức, lơ mơ ngủ. Ngày hôm sau hai mắt nó sáng
lên, lông dựng ngược và nó liều lĩnh giật sợi xích .
Một lần
nữa, bà già không cho nó ăn ǵ. Con vật điên cuồng v́ đói, sủa khàn cả
giọng. Một đêm nữa trôi qua.
Lúc rạng
sáng, bà mẹ Saverini đi sang hàng xóm để xin hai bó rơm. Bà lấy chiếc áo cũ
đă hư của chồng nhồi rơm vào bên trong giống như một h́nh nhân.
Trồng một
cái trụ trên sân trước chiếc cũi của Semillante, bà cột vào đó cái h́nh nộm
mà giờ đây trông giống như một người đang đứng. Rồi bà trang trí cái đầu
h́nh nộm với một sợi dây vải đă cũ.Con chó, ngạc nhiên nh́n người đàn ông
bằng rơm, yên lặng, mặc dù bị cơn đói hành hạ.
Bà già đến
nhà người bán thịt lợn và mua một miếng dồi thật dài. Khi trở về nhà, bà đốt
một bếp lửa nhỏ ở sân sau, đóng chiếc cũi chó lại và nướng miếng dồi lợn.
Semillante, điên cuồng, lồng lộn và nước bọt sủi đầy mép, mắt nó như gắn vào
món ăn, mùi thơm phức đă cào cấu bao tử nó.
Với miếng
dồi bốc khói bà mẹ làm thành một chiếc cổ áo cho h́nh nộm rơm. Phải rất lâu
bà mới có thể buộc miếng dồi ṿng quanh cổ sao cho nó ngập vào bên trong
h́nh nộm. Khi công việc xong xuôi, bà thả con chó ra.
Với một cú
nhảy vọt, con vật lao lên cổ họng h́nh nộm, móng chân nó bấu trên vai h́nh
nộm và bắt đầu cắn xé. Con vật rơi xuống với một mếng dồi trong miệng, nó
lao lên lần nữa, cắn ngập răng chiếc cổ áo làm bằng dồi ấy và xé thành những
mếng vụn, nó lại rơi xuống lần nữa, rồi lại lao lên, ngấu nghiến một cách
bạo tàn.
Với những
miếng ngoạm lớn, nó bứt khuôn mặt và xé toàn bộ phần cổ ra manh mún. Bà già
theo dơi, lặng lẽ và bất động, một niềm hy vọng loé trong tâm tưởng của bà.
Thế rồi bà xích con chó lại lần nữa, bỏ đói nó hai ngày nữa, và lặp lại cuộc
diễn tập khác thường đó.
Ṛng ră ba
tháng trời bà huấn luyện cho con chó chiến đấu theo kiểu ấy, đoạt lấy bữa ăn
bằng những chiếc nanh nhọn. Bà đă không c̣n xích con chó nữa mà chỉ cần ra
dấu là nó tấn công h́nh nộm.
Bà đă dạy
cho con chó cắn nát và nhai ngấu nghiến cái h́nh nộm không có thức ăn giấu
bên trong cổ họng. Sau đó bà thưởng cho nó miếng dồi lợn mà bà đă làm sẵn.
Ngay khi
thấy h́nh người đàn ông, Semaillante run lên, nó hướng mắt về phía bà chủ_
người sẽ ra lệnh cho nó: ”Đi” trong tiếng huưt sáo kèm cái phẩy tay.
Khi cảm
thấy giờ phán quyết đă điểm, một sáng chủ nhật bà mẹ Saverini đi xưng tội và
rước lễ với một vẻ vô cùng thành kính; thế rồi bà khoác vào người bộ trang
phục đàn ông giống như một người ăn xin. Bà mặc cả với một ngư dân
Sardinia, để ông ta đưa bà cùng con chó sang bên kia eo biển.
Trong chiếc
túi vải bà đựng một miếng dồi lợn thật lớn. Semillante đă không được ăn uống
ǵ hai ngày nay. Cứ mỗi phút, bà già lại cho nó ngửi thấy mùi thức ăn thơm
phức, kích thích cơn đói của nó.
Họ đến
Longosardo. Người phụ nữ đảo Corse đang tập tễnh lê bước. Bà đến nhà một
người làm bánh và hỏi thăm nhà của Nicolas Ravolati. Hắn đă trở về lại nơi
trú ngụ cũ, nơi nhà của một người thợ mộc. Hắn đang làm việc một ḿnh phía
sau xưởng.
Bà già đẩy
cửa và gọi hắn:
“Ê !
Nicolas!”
Người đàn
ông quay lại; thế là, bà thả ngay con chó và la lên:
“Đi đi, cắn
đi, cắn đi”
Con thú
điên cuồng lao tới và táp lấy cổ họng của hắn ta
Người đàn
ông xoăi tay ra, dính chặt với con chó và lăn lộn trên nền đất. Hắn quằn
quại vài phút, đập chân trên nền đất, thế rồi hắn nằm im bất động trong khi
Semillante sục mơm vào cổ họng hắn và xé tơi tả
Hai người
láng giềng, ngồi trên bậu cửa thản nhiên kể lại rằng đă thấy một bà già
nghèo khổ đi ra với một con chó gầy c̣m vừa đi vừa ăn một thứ ǵ đó màu nâu
mà chủ của nó cho
Chiều hôm
ấy, bà già trở về nhà. Đêm đó bà ngủ rất ngon.