Lời ngỏ


Truyện dịch


Truyện ngắn


Truyện thiếu nhi


Nghệ thuật sống


Những bài viết khác


Khám phá cuộc sống


Tạp Bút


Sách


Liên lạc


 

 

 

 

Khám phá cuộc sống


 

MÓN ĐẶC BIỆT NGÀY TẾT CỦA MẸ TÔI

 

Có lẽ không ai như mẹ tôi, ngày tết mua ǵ th́ ǵ, chợ ba mươi mẹ không bao giờ quên mua về ít của đậu. Cái lư mẹ tôi đưa ra đơn giản mà thuyết phục : “Chưa ăn lúc này th́ lúc khác, chẳng hư hao mà để lâu càng ngọt!”.

Mẹ kể : “Ngày xưa nhà có một khoảng vườn nhỏ, ông trồng đủ thứ rau, củ. Củ đậu dễ trồng. Tháng 8, ông lên luống rồi gieo hạt. Vừa kịp có củ đậu “ăn tết”. Luống càng vun củ đậu mới tṛn, không làm luống của đậu thành rễ. Khi dây leo chớm có hoa, phải cắt hết hoa, nụ và lộc non, để cho các dưỡng chất lúc này chỉ có một con đường duy nhất là đưa từ thân lá vào củ”.

Mẹ tôi lại cảnh giác thêm: “Có điều trái khoáy là trong khi củ đậu ăn rất ngon và có nhiều cách chế biến th́ ngược lại hạt và lá lại rất độc, người ta thường dùng để thuốc cá hay trừ sâu bọ!”. Và cứ như thế, để “ôn cố tri tân”, tết nào nhà tôi cũng có sự hiện diện vài ba củ đậu bỏ dưới gầm bếp.

Chắc có người hỏi : Ngày tết mẹ tôi làm ǵ với mấy củ đậu ấy? Nói đến việc chế biến và công dụng này gặp mẹ tôi là bắt đúng “tần số”. Này nhé, trước tiên là kho thịt, ngon đậm đà. Nếu ai hồi giờ chưa ăn, cứ thử một lần sẽ thấy. Thịt kho măng, măng sẽ rút hết tinh tuư của thịt, trong khi đó thịt kho với củ đậu th́ thịt và củ đậu lại hỗ tương vị ngon cho nhau, thịt cũng ngon mà củ đậu cũng béo. Cách chế biến của mẹ tôi rất đơn giản. Củ đậu xắt cục, nếu cầu kỳ mẹ tao trước qua hành mỡ, đến khi nồi thịt xâm xấp, bỏ củ đậu vào. Đơn giản mẹ tôi cho cả củ đậu và thịt vào cùng lúc rồi cứ thế mà kho. Cách nào cũng ngon như nhau.

Món ngon thứ hai được chế biến từ củ đậu của mẹ tôi là làm chả ram. Cuốn chả ram có độn củ đậu tuy không gịn như độn khoai lang hay cà rốt, nhưng được cái rất ngọt.

Củ đậu c̣n được mẹ làm dưa giá, làm gỏi; đặc biệt món của đậu xào thịt ngon không thể tả, nhất là nêm hành lá hơi nhiều một chút.

Tài “phù thủy” của mẹ tôi với củ đậu c̣n nhiều món nữa như :độn vào thịt khi làm món xíu mại. Củ đậu mẹ sắt sợi, băm nhuyễn, vắt bớt nước rồi trộn vào thịt sẽ làm cho viên xíu mại không bị khô …. Nói chung tùy theo thời tiết, khí hậu …. Mẹ tôi c̣n nhiều cách chế biến khác nhau nữa. Chẳng hạn như cho vào nồi nước lèo nấu phở…. Đặc biệt, mẹ nói :

- “Trong uống (ăn), ngoài thoa” nếu củ đậu là một loại mỹ phẩm làm đẹp da cho phụ nữ (củ đậu băm nhuyễn, lấy nước thoa lên mặt và cổ vào mùa đông làm cho da tươi sáng và không bị khô) th́ với nam giới củ đậu là thứ …. giải rượu tuyệt vời. Đây là kinh nghiệm của bà ngoại truyền cho. Ba mày không biết uống rượu nên mẹ chưa áp dụng. Mai mốt đứa nào lỡ lấy chồng biết uống rượu th́ nhớ lấy lời mẹ.

Những ngày tết xưa ngày một xa dần, như không hiểu sao cái kư ức lại trở về rơ mồm một. Giờ đây trong số các con của mẹ chẳng có đứa nào mua ít củ đậu về “ăn tết” như mẹ ngày xưa và mẹ cũng chẳng c̣n khỏe để có thể chế biến thứ này, thứ khác.

Thế nhưng, ba mươi tết, mẹ ra chợ mua hoa về cắm bàn thờ và không quên mua ít củ đậu. Em tôi ở chung với mẹ thỉnh thoảng lại cằn nhằn là mẹ lẩm cẩm. Mẹ chỉ cười không nói. Mấy củ đậu mua về, khoảng mùng ba, mùng bốn mẹ bóc vỏ sạch , rồi cắt miếng bỏ vào tủ lạnh, không quên giă thêm chút muối ớt. Gần hết tết, chúng tôi thường túm tụm về nhà mẹ gọi là liên hoan một bửa rồi bắt tay vào công việc cho năm mới. Có ǵ bày hết ra ăn. Món củ đậu của mẹ vậy mà “linh”. Mẹ mới vừa bày ra “đăi khách”. Cả đám xúm lại, ồn ào :

- Ngon à nhen, mẹ tâm lư thiệt, mấy ngày tết bánh mứt, thịt thà ngán quá, có thứ này “trị”.

Chuyện cũ, chuyện mới, loáng một chút đĩa củ đậu sạch trơn xưa. Mẹ tôi nh́n lũ con đă thành gia thất mà nhớ lại hồi nuôi chúng khó khăn, cực khổ trăm bề. Bà cười móm mém : “Của không ngon đông con cũng hết, bây đi Đông, đi Tây, ăn trăm thứ của ngon vật lạ, vậy chớ có món nào ngon bằng món củ đậu của mẹ không?”.

Thanh Tuyền

 

 

 

>>>Khám phá cuộc sống<<<


Home

Cập nhật: 7/2/2007